W 1915 roku w Szczypiornie, małej wsi pod Kaliszem (dziś to jedna z dzielnic tego miasta), utworzono obóz dla internowanych. Przewinęli się przez niego jeńcy niemieccy, ukraińscy, rosyjscy, angielscy, francuscy, a przede wszystkim żołnierze Legionów Polskich. Ci ostatni, na przełomie lat 1917/18, aby zabić nudę, zaczęli rozgrywać mecze szmacianą piłką, stosując mniej więcej zasady gry w piłkę ręczną (piłka miała owalny, jajowaty kształt, nie można było więc jej odbijać, a jedynie podawać między sobą, poza tym drużyny liczyły aż po 11 zawodników – widać w tym wpływy niemieckie, w duńskiej wersji zespoły były zawsze 7-osobowe).
Tę datę uważa się za początek rozwoju tej dyscypliny na polskich ziemiach, samą zaś grę przez długi czas nazywano potocznie szczypiorniakiem (a zawodników szczypiornistami). Wkrótce po debiucie w obozie szczypiorniak stał się ulubioną grą oddziałów Józefa Piłsudskiego, na fali patriotyzmu zaczęto go więc lansować i lata 1920-27 to gwałtowny rozwój tej dyscypliny na polskich ziemiach.
Dzisiejsza piłka ręczna (prawie nienazywana już u nas szczypiorniakiem, a coraz częściej z angielska handballem…) ma jednak bardzo stary rodowód, wywodzący się najprawdopodobniej z czasów starożytnych. Podobną grę uprawiali bowiem zarówno starożytni Grecy (urania – wspomina o tym Homer w „Odysei”) i Rzymianie (herpastum). Znane są pochodzące ze średniowiecza opisy meczów rozgrywanych w Niemczech (sport nazywano fangballspiel) i Francji, pierwsi odkrywcy byli nawet świadkami uprawiania podobnego sportu przez Inuitów (Eskimosów) zamieszkujących Grenlandię! Pierwsze zasady współczesnej piłki ręcznej spisał Duńczyk (nacja ta zresztą, obok Niemców i innych Skandynawów ma największy wkład w rozwój tej dyscypliny) Holger Nielsen w roku 1906. Zmieniały się one jeszcze kilkukrotnie – najważniejsza zmiana dotyczyła z pewnością płci: otóż początkowo zakładano, że piłka ręczna będzie dyscypliną wyłącznie dla kobiet! Był też czas, że mecze rozgrywano poza halą, na otwartych boiskach – w Niemczech na takich spotkaniach pojawiało się regularnie kilkadziesiąt tysięcy widzów (rekord wyniósł 100 tysięcy!).
Obecnie to dyscyplina olimpijska, którą uprawia ponad 30 milionów osób w 159 krajach (przynajmniej tyle państw jest zarejestrowanych w Międzynarodowej Federacji Piłki Ręcznej IHF). Gra się już wyłącznie w siedmioosobowych składach (bramkarz, obrotowy, dwaj skrzydłowi i trzej rozgrywający), dwa razy po 30 minut, zawodnik nie może zrobić z piłką więcej niż trzy kroki, nie może jej też przytrzymywać dłużej niż trzy sekundy. Za faule lub inne nieprzepisowe zachowanie karze się wykluczeniem na dwie minuty lub kartkami (dotyczy to również sztabu trenerskiego), za obronę w swoim polu bramkowym przez obrońcę dyktuje się rzut karny. Boisko do gry w piłkę ręczną ma wymiary 20 na 40 metrów, zaś bramka 2 metry wysokości i 3 szerokości. Rekordzistami, jeśli chodzi o zdobywanie tytułów mistrza świata, są Francuzi (5 zwycięstw) i Rosjanki (4 tytuły), Polska nigdy nie stanęła na najwyższym stopniu podium, ale mamy na koncie srebrny i trzy brązowe medale (mowa o piłce męskiej).
